Türkiye’nin Uluslararası Yatırım Pozisyonu (UYP) Mayıs ayında 333,5 milyar dolar açık verdi.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından yayınlanan Uluslararası Yatırım Pozisyonu (UYP) verilerine göre, Türkiye Mayıs 2024’te 333,5 milyar dolar açık verdi. Bu rakam, UYP tarihindeki en yüksek açık olarak kayıtlara geçti.
2023 yıl sonuna göre Türkiye‘nin yurt dışı varlıkları yüzde 1,4 oranında artarak 337,3 milyar dolara ulaşırken, yükümlülükleri ise yüzde 10,2 oranında artışla 670,9 milyar dolara yükseldi. Bu durum, net UYP’nin 2023 yıl sonunda -275,8 milyar dolar iken Mayıs 2024 sonunda -333,5 milyar dolara gerilemesine neden oldu.
Varlıklar ve Yükümlülüklerde Değişimler
Varlıklar kaleminde en dikkat çekici artış rezerv varlıklarda gerçekleşti. Rezerv varlıklar 2023 yıl sonuna göre yüzde 2,0 oranında artarak 143,6 milyar dolara ulaştı. Diğer yatırımlar kalemi ise yüzde 1,0 oranında azalışla 123,2 milyar dolar seviyesinde gerçekleşti.
Yükümlülükler kaleminde ise en önemli artış doğrudan yatırımlarda (sermaye ve diğer sermaye) görüldü. Doğrudan yatırımlar, piyasa değeri ve döviz kurlarındaki değişimlerin de etkisiyle 2023 yıl sonuna göre yüzde 24,7 oranında artışla 189,7 milyar dolara yükseldi.
Portföy yatırımları da 2023 yıl sonuna göre yüzde 23,4 oranında artarak 118,3 milyar dolara ulaştı. Yurt dışı yerleşiklerin hisse senedi stoku yüzde 39,2 oranında artışla 41,1 milyar dolar olurken, DİBS stoku yüzde 276,8 oranında artışla 9,9 milyar dolar, Hazine tahvil stoku ise yüzde 2,2 artışla 43,5 milyar dolar seviyesine çıktı.
Diğer yükümlülük kalemlerinde ise yurt dışı yerleşiklerin yurt içi yerleşik bankalardaki Yabancı Para mevduatı yüzde 4,1 oranında azalarak 41,4 milyar dolar olurken, TL mevduatı yüzde 37,0 oranında artarak 23,3 milyar dolar oldu. Bankaların toplam kredi stoku yüzde 1,9 oranında artarak 63,9 milyar dolar olurken, diğer sektörlerin toplam kredi stoku ise yüzde 0,9 oranında azalarak 100,1 milyar dolar düzeyinde gerçekleşti.
UYP Açığının Ekonomiye Etkileri:
UYP’deki rekor açık, Türkiye ekonomisi için önemli bir risk oluşturmaktadır. Artan dış borç stoku, ülkeyi döviz kuru risklerine ve faiz artışlarına karşı daha savunmasız hale getirmektedir. Ayrıca, UYP açığının finansman ihtiyacı, kamu maliyesine de ek bir yük bindirmektedir.
Uzmanlar, UYP açığının azaltılması için ihracatın artırılması, ithalatın kontrol altına alınması ve yatırımların teşvik edilmesi gibi adımların atılması gerektiğini vurguluyor.
