Avrupa Birliği (AB) maliye bakanları, mali disiplin kurallarında reform yapılması konusunda anlaşmaya vardı.
Yeni kurallarda gerekli reformlar ve yatırımlar kolaylaştırılırken, kurallarda ülkelerin farklı mali durumları ve zorlukları değerlendirmeye alınıyor. Kamu harcamalarının kontrolü yoluyla borcun düşürülmesi için öngörülen dört yıllık süre, hükümetin belirli yatırım ve reformları gerçekleştirmesi halinde yedi yıla uzatılabilecek.
Planlar AB Konseyi Tarafından Onaylanacak
Yeni mali kurallar, AB’nin GSYH’ye oranla yüzde 3 bütçe açığı ve GSYH’ye oranla yüzde 60 kamu borcunu aşan ülkeler için daha kademeli ve özel harcama kesintileri sunmak üzere tasarlandı.
Kamu borcunun düşürülmesinde temel unsur, ulusal orta vadeli mali yapısal planlar olacak. Üye ülkeler, mali hedeflerini, makroekonomik dengesizlikleri ele alacak önlemleri ve öncelikli reformları ile yatırımları en az 4 yıllık bir süre boyunca belirleyen planlar hazırlayacak. Komisyon tarafından değerlendirilecek planlar AB Konseyi tarafından onaylanacak. Bütçe açığı ve kamu borcu için referans değerler olan yüzde 3 ve yüzde 60 değişmeyecek.
AB veya Euro Bölgesi’nde ciddi bir ekonomik gerileme veya istisnai durumlar ortaya çıkması halinde muafiyet maddeleri devreye girebilecek. Bu durumlarda harcama hedeflerinden sapmalara izin verilecek.
Kapsayıcı Büyümeyi Teşvik
Yeni mali kurallar, reform ve yatırımlarla kamu borç sürdürülebilirliğini güçlendirmeyi, kapsayıcı büyümeyi teşvik etmeyi amaçlıyor. AB kurallarına göre, normal şartlarda üye ülkelerin bütçe açıklarının GSYH’lerinin yüzde 3’ünü, kamu borçlarının da GSYH’lerinin yüzde 60’ını geçmemesi gerekiyor.
AB üyesi ülkeler, 2020’de Kovid-19 salgını nedeniyle söz konusu kuralları askıya almış, bütçe açıkları ve kamu harcamalarını hızla yükseltmişti. Bu uygulama, Rusya-Ukrayna Savaşı ve yaşanan enerji kriziyle de devam etmişti.
10 Ülkede Borç Azaltma
Kamu borcu GSYH’nin yüzde 90’ının üzerinde olan 10 AB ülkesinde yılda en az GSYH’nin yüzde 1’i kadar azaltması gerekirken, GSYH’nin yüzde 60’ı ile 90’ı arasında borcu olan ülkeler için borç azaltmanın yılda GSYH’nin yüzde 0,5’i kadar olması isteniyor.
AB üyesi ülkeler arasında kamu borcunun GSYH’ye oranının en fazla olduğu ülkeler yüzde 171,3 ile Yunanistan, yüzde 144,4 ile İtalya, yüzde 113,9 ile Portekiz, yüzde 113,2 ile İspanya, yüzde 111,6 ile Fransa ve yüzde 105,1 ile Belçika.
Yeni mali kuralları uygulamak için Komisyon, harcamalarını dört ya da yedi yılda belirli bir miktarda aşan bir hükümete karşı para cezasıyla sonuçlanabilecek disiplin adımları başlatabilecek.
AB maliye bakanlarının söz konusu anlaşması, 2024 yılı başlarında üye ülkeler ve Avrupa Parlamentosu arasında müzakerelerin başlamasının önünü de açtı. Yeni kuralların yürürlüğe girmesi için Avrupa Parlamentosu’nun (AP) onayı gerekiyor.
